Çağdaş yapı teknolojisinde hafifliği, yüksek ısı ve ses yalıtım performansı, milimetrik boyut hassasiyeti ve yangına karşı A1 sınıfı tam direnciyle öne çıkan gazbeton (halk arasında bilinen adıyla Ytong); kaba inşaat dolgu duvarlarının en popüler yapı elemanıdır. Kuvarsit kumu, çimento, kireç, alçı ve suyun karıştırılarak alüminyum tozu ile gözeneklendirilmesi ve yüksek basınçlı buhar kazanlarında (otoklav) fırınlanmasıyla üretilen bu malzeme, şantiyelerde hız ve ekonomi sağlar. Bu teknik rehberde; standart gazbeton ölçülerini, 1 m² duvar hesabı formüllerini, yapıştırıcı sarfiyatını ve profesyonel şantiye örgü kurallarını adım adım inceliyoruz.
Geleneksel dolgu malzemeleriyle kıyaslandığında gazbetonun en büyük üstünlüğü, binanın öz ağırlığına bindirdiği statik yükü minimuma indirmesidir. Deprem kuşağında yer alan yapılar için hafif dolgu duvarlar hayati bir güvenlik katsayısı oluşturur. Aynı zamanda bünyesindeki milyonlarca mikro hava gözeneği sayesinde ek bir mantolama yapılmaksızın dahi ciddi bir ısı yalıtım bariyeri görevi görür.
1. Gazbeton Nedir? Standart Blok Ölçüleri ve Ebat Tablosu
Gazbeton bloklar TS EN 771-4 normlarına uygun olarak üretilir. Tüm standart düz blokların uzunluğu 60 cm, yüksekliği ise 25 cm olarak sabit üretilmektedir. Duvarın kalınlığına göre genişlik (en) ebatları değişkenlik gösterir. Bu standart ölçü yapısı, şantiyelerde metraj ve kalıp planlamasını son derece pratik hale getirir.
1. 8.5'lik, 10'luk ve 15'lik Gazbeton Blok Boyutları
İç mekan ara bölme duvarlarında en çok tercih edilen ebatlar 8.5 x 25 x 60 cm, 10 x 25 x 60 cm ve 15 x 25 x 60 cm bloklardır. 8.5'lik ve 10'luk bloklar, oda içi bölmelerde, banyo ve giyinme odası ayrımlarında minimum alan kaybıyla maksimum rijitlik sunar. 15'lik bloklar ise daireler arası ses geçişini sınırlandıran ortak ara duvarlarda veya tesisat şaftlarının kapatılmasında mükemmel bir akustik bariyer sağlar.
2. 20'lik ve 25'lik Dış Cephe Ytong Bloklarının Isı Performansı
Binaların dış kabuğunu oluşturan dış cephe dolgu duvarlarında 20 x 25 x 60 cm ve 25 x 25 x 60 cm kalınlıktaki gazbeton bloklar kullanılır. Isı iletkenlik hesap değeri (λ) yaklaşık 0.11 - 0.13 W/mK gibi mükemmel bir seviyededir. Dış cephede kalın gazbeton kullanılması, kışın yakıt tasarrufu sağlarken yaz aylarında iç ortamın serin kalmasını temin eder ve dış cephe mantolama maliyetlerini düşürür.
2. Metrekare (m²) Gazbeton ve Yapıştırıcı Sarfiyat Hesabı
Şantiye satın alma süreçlerinde gazbeton siparişleri metreküp (m³) veya palet adedi üzerinden verilirken, şantiye taşeron hesaplamaları metrekare (m²) üzerinden yürütülür. Doğru metraj hesabı yapmak malzeme israfını ve gereksiz nakliye masraflarını önler.
3. 1 m² Gazbeton Duvar İçin Net Blok Adedi
Bir adet standart gazbeton bloğun ön yüzey alanı: 0.60 m (boy) x 0.25 m (yükseklik) = 0.15 m² dir. Dolayısıyla 1 metrekare duvar yüzeyi elde etmek için: 1 / 0.15 = 6.66 adet blok gerekmektedir. Kalınlık ne olursa olsun (8.5 cm, 10 cm, 15 cm, 20 cm) 1 m² duvara giden blok adedi sabittir. Pratik şantiye hesabında %5 kesim ve köşe zayiatı ile birlikte 1 m² duvara 7 adet blok hesaplanır.
4. Gazbeton Örgü Tutkalı (Yapıştırıcı) Sarfiyat Oranı
Gazbeton duvar örmede geleneksel kalın kum-çimento harcı yerine polimer takviyeli özel ince derz gazbeton yapıştırıcıları kullanılır. Özel taraklı mala ile 2 - 3 mm kalınlığında çekilen bu yapıştırıcılar, yatay ve düşey derzlerin tamamına uygulanır. Ortalama olarak 1 metrekare duvar için yaklaşık 2.5 - 3.5 kg toz yapıştırıcı harcanır. 1 metreküp gazbeton için ise yaklaşık 1 torba (25 kg) yapıştırıcı yeterli olmaktadır.
3. Profesyonel Gazbeton Duvar Örme Kuralları ve Şantiye Tüyoları
Gazbeton imalatında hız ve estetik, doğru alet kullanımı ve uygulama kurallarına titizlikle uyulmasıyla sağlanır. Milimetrik yüzey elde etmek, sıva aşamasında çok büyük maliyet avantajı yaratır.
5. İlk Sıra Harcı, Özel Taraklı Mala ve Lento Montajı
Gazbeton duvar imalatına başlanırken ilk sıra kesinlikle klasik kum-çimento harcı üzerine teraziye alınarak oturtulmalıdır. Çünkü döşeme betonundaki kot farkları ve eğrilikler ilk sıra harcıyla dengelenir. İlk sıra kuruduktan sonraki tüm sıralar mutlaka blok kalınlığına uygun taraklı gazbeton malası ile yapıştırıcı sürülerek örülmelidir. Blokların düşey derzleri de yapıştırıcı ile doldurulmalı ve lastik tokmak ile hafifçe vurularak tam yerine oturtulmalıdır.
Kapı ve pencere açıklıklarının üst kısımlarında taşıyıcı emniyet sağlamak amacıyla fabrikasyon Gazbeton Donatılı Lentolar kullanılmalıdır. Duvarın betonarme kolonlara bağlandığı noktalarda ise paslanmaz galvanizli duvar ankraj lamaları her iki sırada bir kolona çakılarak sabitlenmelidir. Duvar örme işlemi bittikten sonra tavan ile duvar arasında kalan 2 cm boşluk esnek poliüretan montaj köpüğü ile doldurulmalıdır.
Gazbeton blokların kesimi son derece kolaydır; şantiyede gazbeton el testeresi veya elektrikli şerit testere ile milimetrik olarak kesilebilir. Tesisat kanalları ise gazbeton kanal açıcı el aleti veya freze ile duvara zarar vermeden saniyeler içinde açılabilir.
İstanbul genelindeki şantiyelere paletli toptan gazbeton (Ytong blok), gazbeton yapıştırıcısı, donatılı lento, gazbeton testeresi ve örgü aksesuarları Yılmazlar Yapı & Nalbur güvencesiyle aynı gün vinçli araç filomuzla teslim edilmektedir.